Δεύτερος Διαφωτισμός
Tα γεγονότα επαναλαμβάνονται
Δεύτερος Διαφωτισμός
Όταν κατασκευάσαμε την ομάδα για τους Έλληνες Εκπαιδευτικούς στο facebook to 2005 (http://www.facebook.com/group.php?gid=5925294253&ref=ts) μιλήσαμε τότε για το Δεύτερο Διαφωτισμό. Είπαμε ότι στην Ελλάδα θα υπάρξει ένας Δεύτερος Διαφωτισμός πολύ σύντομα. Είναι εύκολη η πρόβλεψη γιατί τα γεγονότα επαναλαμβάνονται στην Ιστορία.
(Ο Διαφωτισμός παρατηρήθηκε αρχικά στην Γαλλία και αργότερα στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης προετοιμάζοντας παράλληλα το έδαφος για την Γαλλική Επανάσταση. Οι διαφωτιστές πρέσβευαν τον ορθολογισμό και την πίστη στην πρόοδο, αξιώνοντας αλλαγές σε όλες τις πτυχές της ανθρώπινης δράσης, στους πολιτικοκοινωνικούς θεσμούς, την οικονομία, την εκπαίδευση και τη θρησκεία. Τάχθηκαν υπέρ της ατομικής ελευθερίας και ενάντια στην τυρρανική διακυβέρνηση και την καταπίεση που ασκούσε η Εκκλησία. http://el.wikipedia.org/wiki/Διαφωτισμός).
Μόλισ πρόσφατα διάβασα ένα άρθρο του Μάθιου Τέιλορ για το Διαφωτισμό του 21ου αιώνα στο NewStatesman (21/06/10:20-23). Ο Τέιλορ βασικά αναφέρεται στο βιβλίο του Tzveran Tddorov 'The Defence of the Enlightment' και κυρίως σε 3 αξιώματα που ήδη διαφαίνονται στον ορίζονται του 21ου αιώνα:
1. Ενσυνείδητη αυτονομία: ο κάθε άνθρωπος είναι αυτόνομος και ελεύθερος. Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στην κτητικότητα (ανθρώπων και πραγμάτων) και την ελευθερία του ατόμου. Η κτητικότητα έχει πιο δυνατούς δεσμούς ως διάδραση μεταξύ δυο που βασίζεται κυρίως στη δράση-αντίδραση και όχι στην απόλυτη ελευθερία έκφρασης και δημιουργικότητα. Αυτή η κτητικότητα που δημιουργείται από τη δράση-αντίδραση βασίζεται σε πρωτόγονα ένστικτα. Στη οικονομία χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η αντίδραση στην κρίση και στην αυτόματη αίσθηση των κεκτημένων που τώρα αναδιαμορφώνονται. (Με άλλα λόγια θα γνωτίζουμε τη στιγμή που αντιδρούμε, τους λόγους που δρούμε-αντιδρούμε και τις συνέπειες που έχει κάθε συμπεριφορά που βασίζεται σε αυτή τη δράση-αντίδραση όπως και τη σημασία της κτητικότητας που αποφέρει αυτη η διάδραση.)
2. Ενσυναίσθηση σε παγκόσμιο επίπεδο: Μειώνεται η βία ατόμου εναντίον ατόμου που είναι ορατή στην αποδοχή της διαφορετικότητας και στην ενσυναίσθηση των καταστροφικών συνεπειών κάθε μορφής βίας στην κοινωνία και το περιβάλλον. Αυτές οι κατστροφικές συνέπειες είναι αποτέλεσμα της κτητικότητας (Το ίδιο αναφέρει ο Τάρδε στους 'Νόμους της Μίμησης').
3. Ηθικός Ανθρωπισμός και Πρόοδος της Ανθρωπότητας. Επανέρχονται οι ανθρώπινες και ηθικές αξίες και συσχετίζονται με την πρόοδο. Η έννοια της προόδου επαναπροσδιορίζεται. Μετά τον πρώτο διαφωτισμό στο δυτικό κόσμο δόθηκε μεγάλη σημασία στις επιστήμες, την τεχνολογική πρόοδο, τις αγορές και τη γραφειοκρατία. Ακόμα και οι φιλανθρωπικές οργανώσεις πολεμούν για φιλανθρωία, συμβόλαια με την κυβέρνηση και το προφίλ τους στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Η ΒΡ αποφάσισε να σκάψει για πετρέλαιο μόλις ένα μίλι κάτων από τη θάλασσα χωρίς προγράμματα διαχείρησης ρίσκου μεγάλης καταστροφής με τα γνωστά αποτέλεσμα στο περιβάλλον.
Δίνεται περισσότερη αξία στις διαπροσωπικές σχέσεις: αν θέλεις να αλλάξεις τη ζωή σου, άλλαξε τους φιλους σου. Με άλλα λόγια αλλάζει ο ορισμός της ποιότητας ζωής.Οι αγορές βασίζονται πλέον στην εμπσιτοσύνη, η γραφειοκρατία στο καθήκονκαι η επιστημονική πρόοδος στη συνεργασία. Με άλλα λόγια η καταπίεση των ανθρώπινων και ηθικών αξιών έφερε τα ανάλογα αποτελέσματα. Η πλέον ώριμη ηθική συμπεριφορά είναι ορατή στην αποδοχή της διαφορετικότητας, την πολυ-πολιτισμικότητα, τον αμοιβαίο σεβασμό και την εύρεση λύσεων στις διαμάχες.
Συμπερασματικά, οι άνθρωποι θα χρειαστεί να επαναπροσδιοριστούν και να αλλάξουν συμπεριφορές, να συμμετέχουν στα κοινά, να έχουν συνείδηση των συνεπειών των πράξεών τους, και να παίρνουν αποφάσεις με πιο συλλογική οπτική γωνία και προοπτική. Οι πολίτες καλούνται να πάρουν τη ζωη στα χέρια τους, να επενδύουν στην εκπαίδευση και την υγεία και να φροντίζουν για μια ποιοτική, ανεξάρτητη και δημιουργική ζωή μέχρι το τέλος της ζωής τους.
Ο Πρώτος Διαφωτισμός καλλιέργησε το έδαφος για τη μοντέρνα κοινωνικο-δημοκρατική πολιτική. Ίσως είμαστε στη φάση της ανανέωσης του ως Δεύτερος Διαφωτισμός.
English version - the original article from NewStateman 
